الشيخ محمد علي الگرامي القمي

565

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

توافق كنند و مصالحه نمايند . سيزدهم : طورى صدمه‌اى وارد كنند كه موى تمام ريش او يا سر او بريزد و ديگر نرويد ، و اگر ريش كسى را كه اهل تراشيدن ريش نمىباشد و آن را توهين مىداند ، به زور بتراشتند و بعد برويد ، بايد يك سوّم ديه كشتن را بدهند . چهاردهم : دو ران كسى را از بيخ ببرند . پانزدهم : آلت مردانگى كسى را از ختنه‌گاه يا بالاتر ببرند . شانزدهم : تخم‌هاى مردى را از بين ببرند . هفدهم : بر كسى صدمه‌اى وارد كنند ، كه امساك خود را از دست بدهد و به هيچ وجه نتواند جلوى ادرار يا مدفوع خود را بگيرد . هيجدهم : دو پستان زنى را ببرند ، كه ديه كشتن يك زن را دارد . نوزدهم : آلت زنانگى زنى را ببرند . بيستم : مرد اجنبى زنى را افضاء نمايد ، يعنى مخرج بول و حيض او را يكى كند ، ولى اگر شوهر به واسطه نزديكى او را افضاء نمايد ، اگر بعد از نه سالگى زن باشد بر شوهر به عنوان ديه چيزى نيست ، ولى به عنوان نفقه بايد مخارج خوب شدن او را بدهد و اگر پيش از نه سالگى باشد ، بنا بر احتياط به طلاق از او جدا شود و ديگر با او ازدواج نكند ، و علاوه بر مهر ، ديه افضاء را كه يك ديه كامل است ، و همچنين نفقه او را تا آخر عمر او بدهد . ولى در مسايل زناشويى گذشت كه احتياط جدائى به طلاق ، واجب نمىباشد و زوجيّت بهم نمىخورد . مسئله 3168 - اگر بيش از يكى از جنايتهايى كه در مسئله بالا شمرده شد پيدا شود ديه تكرار مىشود . مثلًا اگر كسى بر ديگرى ضربه‌اى وارد كرد كه هم صداى خود را از دست داد و هم كور و كر شد بايد سه ديه به او بپردازد ، پس ممكن است ديه اعضاء تا چندين برابر ديه كشتن برسد . مسئله 3169 - ديه اعضاى زن تا يك سوّم ديه كشتن ، با مرد مساوى است ، ولى چنانچه از يك سوّم ديه كشتن بيشتر باشد ، ديه زن نصف ديه مرد مىشود . مسئله 3170 - كسى كه سوار حيوان است ، اگر كارى كند كه آن حيوان به كسى آسيب برساند ضامن است . و نيز اگر ديگرى كارى كند كه حيوان به سوار خود يا ديگرى صدمه بزند ضامن مىباشد . ديه سقط جنين مسئله 3171 - اگر انسان كارى كند كه زن حامله سقط كند ، و آن سقط آزاد و محكوم به اسلام باشد كار حرامى كرده و موجب ديه مىباشد . اگر آن سقط نطفه باشد ديه‌اش بيست